Dil Topluluğu

TDK'DAN YENİ KELİMELER

Diyarbakır'dan Rumeli'ye, Gaziantep'ten İzmir'e kadar Türkiye Türkçesi ağızlarına ait 232 bin söz varlığı, yarın sanal ortamda kullanıma açılacak.

TDK'nın 75 yıl önce başlattığı çalışmalar sonucunda hazırlanan Derleme Sözlüğü'nün geliştirilmiş, zenginleştirilmiş biçimi, 'Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü' adıyla hizmet verecek. Öte yandan Türk Dil Kurumu (TDK) ve Harran Üniversitesi'nin işbirliğiyle 25-29 Mart tarihleri arasında Şanlıurfa'da gerçekleştirilecek Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmaları Çalıştayı'na Türkiye Türkçesi ağızları üzerine bilimsel araştırmalar yürüten yerli-yabancı 77 dil bilimci 74 bildiriyle katılacak. Çalıştayda; Azerbaycan, Kosova, Ukrayna ve Yunanistan'dan 12 dilbilimci bildiri sunacak. Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde canlı bir biçimde konuşulan Türkçenin ağızları ses, biçim, söz varlığı ve anlam açılarından çok yönlü olarak ele alınacak. Türkiye Türkçesi ağızlarının Türk dünyasındaki Türk lehçeleriyle bağlantılarının da inceleneceği toplantıda; Rumeli ağızları, Eskişehir ağzı, Kahta, Gaziantep, Elazığ ağzı, Muş terekeme ağzı, Ceyhan Yörük ağzı, Niğde, İzmir, Kayseri ve yöresi ağızları, Balıkesir Çepni ağzı ve Doğu Anadolu ağızları ile Nahçıvan ağızları arasında etkileşim, Dede Korkut kitabı ve Türk ağızları gibi konularda bildiriler sunulacak. TDK Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, Türkiye Türkçesi ağızlarının dilin büyük bir zenginliği olduğunu söyledi. Akalın, "Yazı dilimizde kullanmadığımız, unuttuğumuz en eski Türkçe sözleri ağızlarımızda buluyoruz. Bu eski sözleri yaşatan ağızlarımız adeta Türkçenin hafızasıdır." dedi.

Cep telefonu üzerinden atılan mesajlarda Türkçe karakter olmaması dolayısıyla iki kat ücret ödemek zorunda kalan tüketicilerin şikâyetleri Telekomünikasyon Kurumu (TK)'nu harekete geçirdi.

<****** src="http://ad.zaman.com.tr/ad-app/client.ads?app=zaman&pos=detay&page=10&first-time=true" type=text/**********> Uluslararası Cep Telefonları Birliği (GSMA)'ne "ş,Ş, ğ, Ğ, ç, ı, İ"den oluşan yedi karakterin standartlara eklenmesi önerisinde bulunan kurul, Türk mobil telefon operatörlerinin de desteğiyle bunu kabul ettirmeyi başardı. 1 Nisan'dan itibaren hayata geçirilecek olan uygulamayı abonelerine sunan ilk operatör ise Vodafone oldu. Vodafone mühendisleri, geliştirdikleri çözümle cep telefonlarının tümünde Türkçe harfler bulunmasını sağladı. Vodafone Yazılım Mühendisi Murat Eren, cep telefonları Türkçe karakterlere uyumlu hale gelene kadar ekstra fiyatları operatörlerin karşılayacağını aktardı. Eren, GSMA'nın Meksika'da düzenlediği toplantılarda Vodafone olarak teknik öneride bulunduklarını belirterek, "1 Şubat'ta, Meksika'da yapılan Üçüncü Nesil Ortaklık Projesi (3GPP) toplantısında Vodafone Group'tan Peter Dawes, standartta değişiklik yapılmasını önerdi. 5-7 Mart'ta ise yine Meksika'da düzenlenen toplantıda değişiklik kabul edildi." dedi. Murat Eren, Atina'daki toplantıda Türkçe karakterlerin sadece Türkiye'de değil, tüm dünyada kullanılmasının önemini vurguladıklarını ve toplantı sonrasında teklifin oybirliğiyle kabul edildiğini anlattı. Eren, "GSM alfabesine giren ilk dil Türkçe oldu. İspanyolca, Kuzey dilleri, Macarca gibi dillere özgü harfler de alfabede yer almıyor." diye konuştu. Eren'in açıklamalarına göre bu süreçte cep telefonu sahiplerinin telefonlarını yeni sisteme uyumlu hale getirmesi gerekiyor. Aksi halde, 1 Temmuz'dan itibaren, karakterleri sistemine işlemeyen hiçbir telefon yurda giriş yapamayacak.

http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=667262

CEP TELEFONLARINDA, TÜRKÇE KARAKTERLER YER ALACAK

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Lahey elçilik binasındaki açıklamalarında, Türkçe harflerin cep telefonlarında tanınmasının kabul edildiğini açıkladı. Bakan Binali Yıldırım, uluslararası cep telefonları üreticileri birliğinin, geçen ay Meksika'da yaptığı toplantıda, ç, ş, ü, ı ve İ gibi Türkçe karakterlerin cep telefonlarında tanınmasını benimsediğini belirtti. Bakan Yıldırım, bundan böyle üretilen bütün cep telefonlarında Türkçe harfler yer alacak. Cep telefonlarında halen Türkçede kullanılan harflerin tamamı olmadığı için, Türkçe geçilen mesajlarda daha fazla ücret alındığını söyledi. Yıldırım, kabul edilen bu kararla Türkçe olarak mesaj geçmek isteyen herkesin önemli oranda tasarruf sağlayacağını söyledi. İlk cep telefonu hayatımıza girdiğinden bu yana bunun yapılması gerektiğini belirten Yıldırım, "Biz bu dönemde başardık. Bunu hala birçok ülke başarmış değil. Örneğin İspanyollar da uğraşıyor, Araplar da. Ama henüz başaramadılar" dedi.

http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=664468

 
Irak'taki tüm gruplarla temasa geçme politikası Türkiye'nin bu ülkedeki etkisini giderek artırıyor. Dışişleri Bakanlığı kanalıyla Türkiye'ye gelen Iraklı grupların liderleri Başbakan ve bakanlarla bölge üzerine görüş alışverişinde bulunmuşlardı. 
 
 
Iraklı gruplar, Türkiye'nin yakın ilgisini görünce kendi istek ve politikalarını Türkçe ifade etmeye başladı. Bu grupların başında Irak'ın kuzeyindeki Kürtler ile doğal olarak Türkmenler geliyor. Kurdukları internet sitelerinde Türkçe yayın da yapan bu kesimlere son olarak Iraklı Müslüman Alimler Heyeti katıldı. İnternet sitelerinde son dakika gelişmeleri ile yorumlar da Türkçeye çevrilerek yayınlanıyor. Bölgesel dengeler açısından Türkiye'nin Irak'a doğrudan müdahil olması gerektiğini düşünen Irak Türkmen Cephesi, internette ilk yayın yapan Iraklı grup unvanına sahip. Türkmen Cephesi'nin Ankara temsilciliğince hazırlanan 'kerkuk.net' Irak'a ait her türlü bilgiyi Türk okurlarına aktarırken, Türk yazarların görüşlerini de Arapçaya çeviriyor.

Son yıllarda Türkiye ile girdiği polemiklerle dikkat çeken Iraklı Kürt grupların internet sitelerinde Türkçe yayın yapmaları dikkat çekiyor. Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin partisi Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği (IKYB)'nin sitesi 'pukmedia' ilk olarak Türkçe yayın yapan gruplar arasında yer alıyor. Irak Kürdistan Demokratik Partisi (IKDP) lideri Mesud Barzani'nin başkent kabul ettiği Erbil'de yayımlanan 'peyamner' sitesi de Türkçe olarak ajans haberlerini ilgilisine aktarıyor. Sünni kesimlerin en güçlü örgütü olarak bilinen Iraklı Müslüman Alimler Heyeti de 'heyetnet.org' internet sitesi üzerinden Türkçe haberler ve yorumlar yayımlıyor. Sitede makalelerin yanı sıra Irak'la ilgili belge ve anlaşmalara da yer ayrılmış. Irak'a ait internet sitelerinin çoğunda haberler Arapçanın yanında Türkçe olarak da yayınlanıyor. En gözde haber sitelerinde bile haberler Türkçe güncelleniyor. Kürtçeden Arapçaya kadar farklı dillerin konuşulduğu Irak'ta yaşanan önemli gelişmeler belki de Iraklı bir vatandaştan önce bu sayede Türk akademisyenler tarafından öğreniliyor. Dünyadan her türlü haberlerin yer aldığı siteler, sanat ve kültürden siyasete kadar çok zengin bir içeriğe sahip. Bu siteler sıradan bir vatandaşın Irak'taki haberleri rahatlıkla takip edebileceği şekilde hazırlanmış. Bu da Iraklıların her ne kadar kendi aralarında Arapça ve Kürtçe konuşsalar da Türkçeye önem verdiklerini gösteriyor.
 
Rezzan Çevik
Zaman